जाणून घ्या कायदे, ऑनलाईन अर्ज प्रक्रिया अन् खर्च!

नांदेड जिल्ह्यातील सर्व वाहनधारकांसाठी 'नांदेड दर्पण' घेऊन आले आहे HSRP बाबतची संपूर्ण माहिती, कायदे, दंड आणि ऑनलाईन प्रक्रिया.

🚨 नांदेडमधील सध्याची स्थिती व दंडात्मक मोहीम

नांदेड प्रादेशिक परिवहन कार्यालयाने (RTO) १ जुलै ते २२ जुलै दरम्यान राबवलेल्या मोहिमेत ५९६ वाहने दोषी आढळली असून त्यांच्याकडून ६८ हजार रुपयांचा दंड वसूल करण्यात आला आहे.

• तपासलेली वाहने: २०३२
• दोषी आढळलेली वाहने: ५९६
• वसूल केलेला दंड: ₹६८,०००
• अद्याप बाकी वाहने: नांदेड जिल्ह्यात सुमारे १ लाख ७५ हजार वाहनांना अद्याप HSRP नंबर प्लेट बसवणे बाकी आहे.

❓ HSRP म्हणजे काय? (High Security Registration Plate)

HSRP ही अ‍ॅल्युमिनियमपासून तयार केलेली एक अतिसुरक्षित नंबर प्लेट आहे, जी केंद्र सरकारच्या रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने (MoRTH) सर्व वाहनांसाठी बंधनकारक केली आहे.

🔒 HSRP चे प्रमुख वैशिष्ट्ये:

• क्रोमियम होलोग्राम: नंबर प्लेटच्या डाव्या कोपऱ्यात निळ्या रंगाचा 'IND' क्रोमियम होलोग्राम असतो.
• युनिक लेझर कोड: प्रत्येक प्लेटवर १० अंकी युनिक लेझर नंबर कोरलेला असतो, जो वाहनाच्या अधिकृत डेटाबेसशी (VAHAN) जोडलेला असतो.
• स्नॅप लॉक सिस्टीम: ही प्लेट एकदा वाहनाला बसवल्यावर पुन्हा काढता येत नाही; ती काढायचा प्रयत्न केल्यास तुटते.
• थर्ड लायसन्स प्लेट (3rd License Plate Sticker): वाहनाच्या पुढच्या काचेवर (Windshield) एक विशेष स्टिकर लावले जाते, ज्यावर इंधन प्रकार व नोंदणी क्रमांक असतो.

💡 HSRP नंबर प्लेट का गरजेची आहे? (फायदे)

• वाहन चोरीला अटकाव: युनिक लेझर कोड आणि स्नॅप लॉकमुळे डुप्लिकेट नंबर प्लेट तयार करणे किंवा गाडी चोरणे अशक्य होते.
• गुन्हेगारीवर आळा: बनावट नंबर प्लेट लावून केले जाणारे गुन्हे रोखण्यास मदत होते.
• कॅमेऱ्यात अचूक ओळख: ANPR (ऑटोमॅटिक नंबर प्लेट रिकग्निशन) कॅमेऱ्यांद्वारे हायवे आणि शहरात नियम मोडणाऱ्या वाहनांची अचूक ओळख पटते.
• एकरूपता: राज्यभरातील सर्व वाहनांच्या नंबर प्लेटचा फॉन्ट, आकार आणि डिझाइन एकसमान राहते.

⚖️ कायदे, नियम आणि बंद होणाऱ्या RTO सेवा

कायदेशीर नियम: १ एप्रिल २०१९ पूर्वी नोंदणीकृत झालेल्या सर्व जुन्या वाहनांना HSRP बसवणे कायदेशीरदृष्ट्या अनिवार्य आहे. मोटार वाहन नियम १९८९ मधील नियम ५० आणि कलम १७७ अन्वये HSRP नसलेल्या वाहनांवर कारवाई केली जात आहे.

HSRP नसेल तर RTO मध्ये ही कामे होणार नाहीत:

शासनाच्या आदेशानुसार HSRP नसेल तर RTO कार्यालयातील खालील सेवा पूर्णपणे रोखण्यात आल्या आहेत:

• वाहनांचे मालकी हस्तांतरण (Vehicle Ownership Transfer)
• पत्ता बदलणे (Address Change)
• कर्जबोजा चढवणे व उतरवणे (Hypothecation Addition / Cancellation)
• वाहनांची पुनर्नोंदणी (Re-registration)
• परवाना नूतनीकरण (Permit / License Renewal)
• वाहनांमध्ये बदल (Alteration)

💸 HSRP साठी किती खर्च येतो?

शासनाने आणि परिवहन विभागाने वाहनाच्या प्रकारानुसार दर निश्चित केले आहेत (करांसहित अंदाज):

(टीप: होम डिलिव्हरी किंवा विशिष्ट डीलर शुल्कानुसार यामध्ये किंचित फरक असू शकतो.)

🚨 दंड किती लागतो?

शासनाने ३० एप्रिल, ३० जून, १५ ऑगस्ट, ३० नोव्हेंबर, ३१ डिसेंबर २०२५ आणि अंतिम ३० जून २०२६ पर्यंत मुदतवाढ दिली होती. मात्र मुदत संपल्यानंतर आता १ जुलैपासून RTO आणि पोलिसांकडून ₹१,००० दंडाची कारवाई केली जात आहे. ही मोहीम पुढील आदेश येईपर्यंत सतत सुरू राहणार आहे.

🌐 HSRP ऑनलाईन कशी बुक करावी? (step-by-step)

1. अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या: bookmyhsrp.com किंवा transport.maharashtra.gov.in वर जा.
2. माहिती नोंदवा: तुमचे राज्य (Maharashtra), वाहन क्रमांक (Vehicle Reg. No.), चेसिस क्रमांक (Chassis No.) आणि इंजिन क्रमांक (Engine No.) प्रविष्ट करा.
3. डीलर किंवा होम डिलिव्हरी निवडा: तुमच्या जवळचा अधिकृत डीलर किंवा सोयीनुसार 'Home Delivery' चा पर्याय निवडा.
4. स्लॉट निवडा (Date & Time): तुमच्या सोयीची तारीख आणि वेळ निवडा.
5. ऑनलाईन पेमेंट करा: UPI, डेबिट/क्रेडिट कार्ड किंवा नेट बँकिंगद्वारे शुल्क भरा.
6. पावती जपून ठेवा: पेमेंट झाल्याची Booking Receipt प्रिंट करून वाहनात सोबत ठेवा. (तपासणीदरम्यान बुकिंगची पावती दाखवल्यास दंडात्मक कारवाईपासून तात्पुरता दिलासा मिळतो).

📢 प्रशासनाकडून जनतेला आवाहन