नात्यांपेक्षा ‘तुकडा’ आणि ‘पैसा’ मोठा कधी झाला? : उमरीतील घटनेने समाजाला विचारलेला सुन्न करणारा सवाल! - नांदेड दर्पण

नात्यांपेक्षा ‘तुकडा’ आणि ‘पैसा’ मोठा कधी झाला? : उमरीतील घटनेने समाजाला विचारलेला सुन्न करणारा सवाल!

स्वातंत्र्यदिनाचा उत्सव सगळीकडे साजरा होत असताना, उमरी तालुक्यातील एका गावात घडलेल्या एका भीषण घटनेने संपूर्ण नांदेड जिल्हाच नव्हे, तर माणुसकीवर विश्वास ठेवणारा प्रत्येक माणूस हादरून गेला आहे. अवघ्या घराच्या अर्ध्या वाटणीसाठी, काही फूट जागेच्या तुकड्यासाठी एका जन्मदात्या बापाचा त्याच्याच पोटच्या पोराने लाकडी दांडक्याने डोके फोडून जीव घेतला.

रक्ताच्या थारोळ्यात पडलेल्या त्या बापाचा देह आणि शेतमजुरीवरून परतलेल्या आईचा आक्रोश पाहून आज समाज म्हणून आपण स्वतःला एक प्रश्न विचारण्याची वेळ आली आहे — "आपण नेमके कुठे चाललो आहोत? नात्यांपेक्षा पैसा आणि मातीचा तुकडा इतका मोठा कधी आणि कसा झाला?"

पैशाची हाव आणि नात्यांचा बाजार

आजच्या काळात माणसाची ओळख त्याच्या गुणांवरून नव्हे, तर त्याच्या खिशात किती पैसा आणि नावावर किती मालमत्ता आहे यावरून ठरू लागली आहे. भौतिक सुखाच्या अफाट मागे धावताना आपण संवेदनशीलतेचा बळी दिला आहे. ‘माझं घर’, ‘माझी जमीन’, ‘माझा हिस्सा’ या स्वार्थात ज्या बापाने रक्ताचं पाणी करून लहानाचं मोठं केलं, ज्या आईने स्वतः उपाशी राहून घास भरवला, त्याच जन्मदात्यांचे उपकार विसरण्याइतकी आजची पिढी निर्दयी का होत चालली आहे? पैसा जीवन जगण्यासाठी साधन असावा, तोच आयुष्याचे अंतिम साध्य कधी बनला?

पालकांचे कुठे चुकत आहे?

आज पालक म्हणून आपणही आत्मपरीक्षण करण्याची गरज आहे:

• पैशालाच यशाचे माप मानणे: आपण मुलांना लहानपणापासून शिकवतो— "मोठा हो, भरपूर पैसे कमव, गाडी घे, बंगला बांध." पण "चांगला माणूस हो, आई-वडिलांचा आदर कर, कष्टाची भाकर खा आणि नाती जपा" हे सांगायला आपण कुठेतरी कमी पडत आहोत का?
• संवाद आणि वेळेचा अभाव: मुलांना हट्ट पुरवण्यासाठी आपण वस्तू दिल्या, महागडे फोन दिले, पैसे दिले; पण त्यांना हवा असणारा 'वेळ' आणि 'संवाद' दिला नाही. त्यामुळे घरातील भावनिक ओलावा संपून फक्त हिशोबाचे संबंध शिल्लक राहिले.
• स्वावलंबनाची सवय नसणे: बापाच्या जीवावर, वडिलोपार्जित संपत्तीवर डोळा ठेवून बसण्याची वृत्ती मुलांमध्ये का वाढते? कष्टाने स्वतःचे विश्व निर्माण करण्याची जिद्द आपण मुलांमध्ये रुजवू शकलो नाही का?

केवळ पदव्यांचे 'शिक्षण' की मूल्यांचे 'संस्कार'?

आज आपली मुले साक्षर होत आहेत, पदव्या घेत आहेत; पण त्यांच्यात जीवनमूल्ये आणि विवेक रुजतोय का?

ज्या शिक्षणात ज्येष्ठांबद्दल आदर नाही, आई-वडिलांच्या त्यागाची जाणीव नाही आणि कष्टाचे मोल नाही, ते शिक्षण व्यर्थ आहे. शाळा-कॉलेजातून मिळणाऱ्या गुणांपेक्षा घरातून मिळणारी नीतिमत्ता आणि माणुसकी आज जास्त गरजेची झाली आहे.

पालक आणि तरुण पिढीला कळकळीचे आवाहन

पालकांनो, मुलांना केवळ संपत्ती कमावणारी यंत्रे बनवू नका. संपत्तीपेक्षा त्यांच्या मनात माणुसकी, कृतज्ञता आणि त्यागाचे बीज पेरा. त्यांना सांगा की, वडिलोपार्जित इस्टेटीपेक्षा स्वतःच्या मनगटावर कमावलेला एक रुपया जास्त स्वाभिमानी असतो.

तरुणांनो, ज्या बापाचे तळहात तुमच्या भविष्यासाठी राबून झिजले, त्या बापाच्या डोक्यावर काठी उगारताना हात थरथरले कसे नाहीत? जगात सगळं विकत घेता येईल, पण गेलेली abru (अब्रू), तुटलेली नाती आणि जन्म देणारे आई-बाप बाजारात पुन्हा कधीही विकत मिळत नाहीत.

शेवटी एकच...

उमरीची ही घटना केवळ एका कुटुंबाची शोकांतिका नाही, तर ती संपूर्ण समाजाच्या ढासळत्या मानसिकतेचा आरसा आहे. जर आजच आपण जागे झालो नाही, पैशाच्या हव्यासाला वेसण घातली नाही आणि घराघरांतून संस्कारांची ज्योत पुन्हा प्रज्वलित केली नाही, तर उद्या घराघरांत फक्त सिमेंटच्या भिंती आणि हिशोबाच्या वह्या उरतील... नाती आणि माणूस कायमचा संपलेला असेल!

— टीम नांदेड दर्पण (nandeddarpan.in)