नांदेड कारागृह सुधारगृह की गुन्हेगारीचे ‘प्रशिक्षण केंद्र’? - नांदेड दर्पण
नांदेड कारागृह सुधारगृह की गुन्हेगारीचे ‘प्रशिक्षण केंद्र’? टोळी नेटवर्क, व्यसनाधीनता आणि वाढती गुन्हेगारी; प्रशासनासह पालकांनी सतर्क होण्याची गरज!
नांदेड: गुन्ह्याच्या मार्गावर गेलेल्या व्यक्तीचे पुनर्वसन व्हावे आणि त्याला चांगल्या मार्गावर आणता यावे, या उदात्त हेतूने कारागृहांचे नामकरण ‘सुधारगृह’ असे करण्यात आले. मात्र, आजचे वास्तव याउलट असून जिल्हा कारागृहातून गुन्हेगारी कमी होण्याऐवजी तिचा विस्तार होत असल्याचे विदारक चित्र समोर येत आहे. कारागृहात नवख्या तरुणांना आपल्या टोळीत ओढणे, अमली पदार्थांची सहज उपलब्धता आणि टोळीयुद्ध यांमुळे कारागृहांचे स्वरूप ‘गुन्हेगारीचे प्रशिक्षण केंद्र’ (पीएच.डी. सेंटर) झाल्यासारखे वाटू लागले आहे.
क्षमतापेक्षा तिप्पट कैद्यांचा भार असल्याने सुरक्षा यंत्रणेवर प्रचंड ताण येत असून त्याचा फायदा गैरप्रवृत्ती उचलत आहेत.
📌 नवख्या तरुणांची टोळीत भरती
छोट्या-मोठ्या गुन्ह्यांत कारागृहात येणाऱ्या नवख्या व धडधाकट तरुणांना कुख्यात गुन्हेगारी टोळ्या जाळ्यात ओढतात. त्यांची जामिनावर सुटका करणे, कारागृहात संरक्षण व आर्थिक मदत देणे या माध्यमातून त्यांना उपकृत करून बाहेर आल्यावर त्यांच्याकडून मोठे गुन्हे घडवून आणले जातात.
🚬 अमली पदार्थ व अवैध सुविधांची रेलचेल
कारागृहात गांजा, नशायुक्त गोळ्या, सामिष भोजन आणि मोबाईल फोनचा वापर सर्रास होत असल्याच्या तक्रारी सातत्याने समोर येत आहेत. ‘मोक्का’च्या आरोपींना एकाच कारागृहात ठेवल्याने खंडणी, धमक्या आणि नवीन गुन्ह्यांचे नियोजन केले जात आहे.
🚨 प्रशासनाला जाहीर आवाहन व तातडीच्या उपाययोजना
- न्यायाधीश व उच्चपदस्थांच्या आकस्मिक भेटी: पूर्वसूचना न देता कारागृहाला अचानक भेटी देऊन कसून झाडाझडती (Combing Operation) घ्यावी.
- गंभीर गुन्हेगारांचे स्थलांतर: टोळीप्रमुख, मोक्का अंतर्गत आरोपी आणि सराईत गुन्हेगारांना वेगवेगळ्या मध्यवर्ती कारागृहात हलवून त्यांची अंतर्गत साखळी तोडावी.
- तंत्रज्ञानाचा वापर: मोबाईल जॅमर्सची कार्यक्षमता तपासणे, सीसीटीव्हीचे स्वतंत्र नियंत्रण आणि दोषी कर्मचाऱ्यांवर तात्काळ निलंबनाची कारवाई करावी.
- समुपदेशन व रोजगार प्रशिक्षण: नवख्या कैद्यांचे वर्गीकरण (Segregation) करून त्यांच्यासाठी नियमित समुपदेशन व कौशल्य विकास कार्यक्रम राबवावेत.
👨👩👦 पालकांना व सुजाण नागरिकांना कळकळीचे आवाहन
तरुणाई भरकटण्यापासून वाचवा: १८ ते २५ वयोगटातील तरुण क्षणिक राग, चुकीचे मित्र आणि दिखाऊगिरीच्या नादात गुन्हेगारीकडे वळतात. पालकांनी मुलांच्या दैनंदिन हालचाली आणि मित्रमंडळींवर बारीक लक्ष ठेवावे. व्यसनांपासून सावध राहून मुलांसोबत संवाद वाढवावा.
गुन्हेगारांचे उदात्तीकरण थांबवा: सोशल मीडियावर भाईगिरी किंवा गुन्हेगारांचे वाढदिवस साजरे करणाऱ्या प्रवृत्तींना पाठिंबा देणे बंद करावे. परिसरात सुरू असलेल्या अमली पदार्थांच्या विक्रीबाबत पोलिसांना निर्भयपणे गुप्त माहिती द्यावी.
नांदेड दर्पण भूमिका: कारागृह हे सुधारणेचे केंद्र राहिले पाहिजे, गुन्हेगारीचे नेटवर्क वाढवणारे केंद्र नाही. वेळीच कठोर पावले उचलली नाहीत, तर शहराची शांतता आणि भावी पिढीचा पाया धोक्यात येईल!

No comments:
Post a Comment