महाराष्ट्राच्या अपारंपरिक आणि अक्षय ऊर्जा निर्मितीच्या नकाशावर नांदेड जिल्ह्यातील नायगाव तालुका आता एक प्रमुख केंद्र म्हणून उभा राहत आहे. तालुक्यातील कुष्णूर औद्योगिक व व्यावसायिक परिसरात 'टाटा पॉवर रिन्यूएबल एनर्जी लिमिटेड'च्या वतीने तब्बल १५० मेगावॅट (MW) क्षमतेचा सौरऊर्जा प्रकल्प उभारला जात आहे.

राज्य विद्युत पारेषण कंपनीच्या (महाट्रान्सको) अधिकृत नोंदीत या प्रकल्पाची नोंद झाली असून, सध्या या प्रकल्पाचे काम युद्धपातळीवर सुरू आहे. कुष्णूर परिसरात सुमारे १,२०० एकर विस्तीर्ण क्षेत्रावर हा प्रकल्प उभारला जात आहे. या निमित्ताने शेतकऱ्यांच्या पदरात भाडेतत्त्वावर (लीज) स्थिर उत्पन्न पडत असून परिसरातील स्थानिक तरुणांना रोजगाराच्या संधी आणि ग्रामीण बाजारपेठांना मोठी आर्थिक उभारी मिळाली आहे.

१. १,२०० एकरांवर १५० मेगावॅटचा महाप्रकल्प: ठळक वैशिष्ट्ये

केवळ कुष्णूर किंवा कहाळा परिसरच नव्हे, तर नायगाव तालुक्यातील घुंगराळा, कुंचोली आणि शेलगाव (गौरी) भागातही विविध नामांकित कंपन्यांचे सौर प्रकल्प प्रस्तावित आहेत. त्यामुळे संपूर्ण नायगाव मतदारसंघ सौरऊर्जेचे 'हब' बनण्याच्या दिशेने वेगाने पाऊल टाकत आहे.

२. चहाच्या टपरीपासून ते किराण्यापर्यंत: स्थानिक बाजारपेठेत तेजी

प्रकल्पाचे मुख्य काम कहाळा खुर्द गावापासून अवघ्या ३ किलोमीटर अंतरावर सुरू आहे. या कामामुळे गावातील दैनंदिन अर्थकारणाला मोठी गती मिळाली आहे:

• स्थानिक तरुणांना रोजगार: कहाळा खुर्द गावातील २५ ते ३० स्थानिकांना थेट रोजगार उपलब्ध झाला आहे.
• कामगार व अभियंत्यांची उपस्थिती: प्रकल्पाच्या ठिकाणी सध्या शेकडो तंत्रज्ञ, कामगार आणि अभियंते कार्यरत आहेत.
• उलाढाल वाढली: कामगारांच्या जेवण, निवास व दैनंदिन गरजांमुळे चहा, नाश्ता, किराणा माल आणि फिल्टर वॉटर पुरवणाऱ्या व्यावसायिकांचा व्यवसाय तेजीत आला आहे.
• गल्ल्यात भरघोस वाढ: दररोजच्या ग्राहकसंख्येत भर पडल्याने चहाच्या टपरी व्यावसायिकाच्या दैनंदिन गल्ल्यात तब्बल २ ते अडीच हजार रुपयांची वाढ झाली आहे.

३. ऊर्जा क्रांतीला वेग: आमदार राजेश पवार यांची भूमिका

राज्यात अपारंपरिक व हरित ऊर्जेच्या निर्मितीला सर्वोच्च प्राधान्य दिले जात असून नायगाव मतदारसंघ या बदलाचा केंद्रबिंदू ठरत असल्याचे आमदार राजेश पवार यांनी स्पष्ट केले आहे. 'मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजने'च्या माध्यमातून शेतकऱ्यांना कृषी पंपांसाठी दिवसा, नियमित आणि भरवशाची वीज मिळावी, हा यामागचा प्रमुख उद्देश आहे.