भोकरचा सीताखांडी घाट बनतोय ‘मृत्यूचा सापळा’: भीषण अपघातात ८ जणांचा बळी; प्रशासकीय दुर्लक्ष, बेसुमार झाडे अन् दिशादर्शक फलकांच्या अभावामुळे राष्ट्रीय महामार्गावर निष्पापांचे बळी!

भोकरचा सीताखांडी घाट बनतोय ‘मृत्यूचा सापळा’: भीषण अपघातात ८ जणांचा बळी; प्रशासकीय दुर्लक्ष, बेसुमार झाडे अन् दिशादर्शक फलकांच्या अभावामुळे राष्ट्रीय महामार्गावर निष्पापांचे बळी!

विशेष शोध व पाठपुरावा वृत्त | नांदेड दर्पण डिजिटल डेस्क (nandeddarpan.in):

भोकर / नांदेड:
प्रभू श्रीराम आणि माता सीतेच्या पदस्पर्शाने पावन झालेली, रामायणकालीन ऐतिहासिक ओळख लाभलेली सीताखांडीची पवित्र भूमी सध्या एकापाठोपाठ एक घडणाऱ्या भयानक व भीषण अपघातांच्या मालिकेमुळे हादरून गेली आहे. भोकर-नांदेड राष्ट्रीय महामार्गावरील या घाटात प्रशासकीय अनास्था, राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाचे अक्षम्य दुर्लक्ष आणि वाहतूक नियमांचा उडालेला बऱ्याबोल यामुळे अपघातांचे मोठे ‘ग्रहण’ लागले आहे. १० सप्टेंबर रोजी झालेल्या काळजाचा ठोका चुकवणाऱ्या भीषण अपघातात ८ निष्पाप प्रवाशांचा जागीच नाहक बळी गेला, तर ७ जण गंभीर जखमी झाले आहेत.

या दुर्दैवी घटनेनंतर प्रत्यक्ष पाहणी केली असता, हा केवळ एक अपघात नसून रस्त्याची सदोष रचना, देखभालीचा अभाव आणि नियमबाह्य अवैध वाहतुकीने केलेला घात असल्याचे विदारक सत्य समोर आले आहे.

१. अपघाताचे नेमके कारण: चारपदरी रस्ता केवळ नावापुरताच!

सीताखांडी घाट परिसर हा उंच डोंगरदऱ्या आणि नागमोडी अतिधोकादायक वळणांचा भाग आहे. प्रवाशांच्या सोयीसाठी येथे प्रशस्त चारपदरी महामार्गाची निर्मिती करण्यात आली खरी; मात्र देखभालीअभावी हा रस्ता आता मृत्यूचा सापळा ठरत आहे:

• रस्त्याची चाळण व रुंदी घटली: योग्य दुरुस्ती वेळेवर न झाल्याने रस्त्यावर ठिकठिकाणी खड्डे पडले आहेत.
• बेसुमार झाडेझुडपांचे अतिक्रमण: रस्त्याच्या दुतर्फा झाडेझुडपे इतकी अफाट वाढली आहेत ki त्यांनी महामार्गाचा मोठा भाग अक्षरशः गिळंकृत केला आहे. त्यामुळे चारपदरी महामार्ग प्रत्यक्षात केवळ दोन पदरी असल्यासारखा अरुंद बनला आहे.
• दिशादर्शक फलक गायब: घाटातील अतिधोकादायक वळणांवर अपघाताची पूर्वसूचना देणारे दिशादर्शक फलक (Signboards) झुडपांमध्ये पूर्णपणे झाकले गेले आहेत.
• रेडियम व रिफ्लेक्टरचा अभाव: रात्रीच्या अंधारात रस्ता आणि पुढील तीव्र वळणाचा अंदाज येण्यासाठी आवश्यक असलेले रेडियम किंवा कॅट-आय रिफ्लेक्टर्स कुठेही अस्तित्वात नाहीत, ज्यामुळे रात्रीचा प्रवास जीवघेणा ठरत आहे.

२. क्षमतेपेक्षा तिप्पट प्रवाशांची अवैध वाहतूक: आरटीओचे दुर्लक्ष

सीताखांडी घाटातून दररोज मोठ्या प्रमाणावर अवजड मालवाहू ट्रकची ये-जा सुरू असते. मात्र, त्याच वेळी प्रवासी वाहतुकीची भीषण स्थिती पाहायला मिळते:

• या मार्गावर दररोज १०० हून अधिक मॅजिक वाहने, १५ हून अधिक खाजगी ट्रॅव्हल्स, जीप आणि ऑटो धावतात.
• या वाहनांमध्ये क्षमतेपेक्षा कितीतरी पट जास्त प्रवासी अक्षरशः कोंबून राजरोस वाहतूक केली जाते.
• एकीकडे अरुंद झालेला रस्ता, खड्डे, अंधार आणि दुसरीकडे ओव्हरलोड वाहने यामुळे चालकांचे नियंत्रण सुटून थेट दरीत कोसळण्याच्या घटना घडत आहेत.

३. मदतीची घोषणा: मृतांच्या वारसांना २ लाखांची मदत

१० सप्टेंबरच्या अपघातानंतर राजकीय व प्रशासकीय पातळीवर हालचाली झाल्या आहेत:

नेते / अधिकारी	भूमिका व घेतलेले निर्णय
उपमुख्यमंत्री तथा गृहमंत्री देवेंद्र फडणवीस	अपघातातील जीवितहानीबद्दल तीव्र दुःख व्यक्त करून जखमींना तातडीने सर्वोत्तम वैद्यकीय सुविधा पुरवण्याचे निर्देश दिले.
पालकमंत्री अतुल सावे	मृतांच्या नातेवाईकांना २ लाख रुपयांची मदत जाहीर; जखमींना ५० हजार रुपयांची मदत व पंतप्रधान राष्ट्रीय मदत निधीतून अतिरिक्त मदतीसाठी पाठपुरावा करण्याचे निर्देश.
खासदार अशोकराव चव्हाण	घटनेबद्दल शोक व्यक्त करत जखमींच्या उपचाराची माहिती घेतली आणि महामार्गाच्या दुरुस्तीची मागणी केली.
जिल्हाधिकारी राहुल कर्डिले	पालकमंत्र्यांच्या फोननंतर मदत वाटप आणि घटनास्थळाच्या पाहणीबाबत प्रशासकीय यंत्रणेला सक्रिय केले.

४. केवळ शोक नको, तर तातडीने कृती हवी! (नांदेड दर्पणच्या मागण्या)

सीताखांडी घाटातील निष्पापांचे बळी कायमचे थांबवायचे असतील, तर प्रशासनाने खालील उपाययोजना युद्धपातळीवर करणे गरजेचे आहे:

• झाडेझुडपे तात्काळ काढावीत: राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) रस्त्याच्या दोन्ही बाजूंची झुडपे तात्काळ तोडून चारपदरी रस्ता पूर्ण रुंदीने मोकळा करावा.
• हाय-व्हिजिबिलिटी रिफ्लेक्टर्स: घाटातील प्रत्येक धोकादायक वळणावर नवे मोठे साईनबोर्ड्स, सोलर ब्लिंकर्स आणि रस्त्यावर रेडियम पट्टे लावावेत.
• अवैध प्रवासी वाहतुकीवर धडक कारवाई: उपप्रादेशिक परिवहन कार्यालय (RTO) आणि भोकर पोलिसांनी संयुक्त मोहीम राबवून क्षमतेपेक्षा जास्त प्रवासी कोंबणाऱ्या वाहनांवर दंडात्मक कारवाईसह थेट परवाने रद्द करावेत.
• घाटात स्पीड ब्रेकर्स व रंबलर स्ट्रिप्स: उतार असलेल्या भागांमध्ये वाहनांचा वेग नियंत्रित ठेवण्यासाठी आवश्यक तिथे रंबलर पट्टे उभारावेत.

५. संपादकीय मत: अजून किती निष्पापांचे बळी हवेत?

सीताखांडीची पावन भूमी ही श्रद्धेचे प्रतीक आहे, पण यंत्रणेच्या अक्षम्य निष्काळजीपणामुळे तिला आज ‘अपघातांचा घाट’ म्हणून ओळखले जाऊ लागले आहे. अपघातानंतर केवळ आर्थिक मदतीची घोषणा करणे किंवा शोक व्यक्त करणे म्हणजे मृतांच्या नातेवाईकांच्या जखमेवर मलम लावण्यासारखे आहे.

रस्त्याचे ऑडिट करून तिथल्या त्रुटी दूर करणे, खड्डे बुजवणे आणि ओव्हरलोडिंग रोखणे ही कामे जर वेळेवर झाली असती, तर ८ कुटुंब उघड्यावर पडली नसती. आता तरी प्रशासनाने जागे होऊन घाटातील त्रुटी दूर कराव्यात, अन्यथा पुन्हा एखादा मोठा अनर्थ घडल्यास त्याला जबाबदार कोण, हा प्रश्न अनुत्तरितच राहील!

जिल्ह्यातील महत्त्वाच्या घटना, शोध पत्रकारिता आणि ताज्या घडामोडींसाठी वाचत राहा — www.nandeddarpan.in

(आपण या मार्गावरून प्रवास करता का? रस्त्यांच्या स्थितीबाबत आपले अनुभव खालील कमेंट बॉक्समध्ये नक्की लिहा आणि बातमी शेअर करा!)